شهرستان بندرگز بين٥٣ درجه و ٥١ دقيقه تا ٥٤ درجه و٣ دقيق طول شرقي و ٣٦ درجه و ٣٩ دقيقه تا ٣٦ درجه و ٤٩ دقيقه عرض شمالي در بخش جنوب غربي استان واقع شده است. اين شهرستان از شمال به خليج گرگان و درياي خزر، از جنوب و غرب به شهرستان گلوگاه (استان مازندران ) و از شرق به شهرستان كردكوي محدود ميشود.
وسعت شهرستان بندرگز ۳/۲۳۹ كيلومتر مربع (۲/۱ درصد از مساحت استان) و رتبه چهاردهم ازنظر وسعت دربين شهرستانهاست. براساس تقسيمات اداري و كشوري تاسال ۱۳۹۲ اين شهرستان از ٢ بخش (مركزي و نوكنده)، ٢شهر(بندرگز و نوكنده)، ٤ دهستان و ٢۴ آبادي مسكوني تشكيل شده است.
جدول :تعداد بخشها، شهرها، دهستانها و آباديهاي و جمعيت شهرستان بندر گز در سال ۱۳۹۰
|
تراكم نسبي جمعيت نفر در كيلومتر مربع |
جمعيت |
وسعت (كيلومتر مربع) |
تعداد |
شهرستان |
|||||
|
آبادي |
دهستان |
شهر |
بخش |
||||||
|
خالي از سكنه |
مسكوني |
كل |
|||||||
|
۱۹۳.۵ |
۴۶۳۱۵ |
۲۳۹.۳ |
۰ |
۲۴ |
۲۴ |
۴ |
۲ |
۲ |
بندر گز |
|
۸۶.۹۴ |
۱۷۷۷۰۱۴ |
۲۰۴۳۷.۸۷ |
۴۴ |
۱۰۱۱ |
۱۰۵۵ |
۶۰ |
۲۹ |
۲۷ |
استان |
جدول : اسامي بخش و دهستانهاي تابعه شهرستان بندر گز بر اساس آخرين تقسيمات كشوري ابلاغي
|
شهر |
مركز دهستان |
دهستان |
مركز بخش |
بخش |
شهرستان |
|
بندرگز |
گز غربي |
انزان غربي |
بندرگز |
مركزي |
بندر گز |
|
گلفرا |
انزان شرقي |
||||
|
نوكنده |
جفاكنده |
بنفشهتپه |
نوكنده |
نوكنده |
|
|
ليوانشرقي |
ليوان |
جدول : مقايسه شهرستان بندر گز با استان در سال۲ ۱۳۹
|
عنوان |
شهرستان |
استان |
نسبت شهرستان به استان ( درصد ) |
|
مساحت ( كيلومتر ) |
۳۱/۲۳۹ |
۷۴/۲۰۴۳۷ |
۱۷/۱ |
|
تعداد شهر |
۲ |
۲۹ |
۸/۶ |
|
تعداد بخش |
۲ |
۲۷ |
۴/۷ |
|
تعداد دهستان |
۴ |
۶۰ |
۶/۶ |
۲-۲ ويژگيهاي طبيعي
از نظر ناهمواريهای اين شهرستان به سه ناحيه جلگه اي، كوهپايه اي و كوهستاني زير تقسيم ميشود:
ناحيه جلگهاي
وسعت اين ناحيه ٦/۱۸۹ كيلومتر مربع (۲/۷۹ درصد از مساحت شهرستان) مي باشد. عمده جمعيت، فعاليت و كانونهاي استقرار در اين ناحيه پراكنده اند.
ناحيه كوهپايه اي
ناحيه كوهپايه اي از اراضي جنگلي و كشاورزي پوشيده شده كه وسعت اين ناحيه ۶/۲۷ كيلومتر مربع (۵/۱۱ درصد از مساحت شهرستان) است.
ناحيه كوهستاني
ناحيه كوهستاني از اراضي جنگلي، مرتعي و دره ها از اراضي كشاورزي پوشيده شده كه وسعت اين ناحيه٣/۲۲ كيلومتر مربع (۳/۹ درصد از مساحتشهرستان) است.
اقليم
ازنظراقليمياينشهرستانبهلحاظموقعيتجغرافياييوطبيعيازآبوهوايمديترانهاي برخورداراست.
۳-۲ پيشينه تاريخي و گردشگري شهرستان بندرگز
شهرستانبندرگزباآثارتاريخيوقدمتديرينهيكيازشهرستانهايمهماستانميباشد.براساسنوشتههايعارفديهيم، شاهاسماعيلصفويدرزمانلشكركشيبهسواحلجنوبشرقي دريايخزروبههنگاممراجعتمدتيدرقصبهكناره(بندرگزامروزي) اطراقنمودهاست. اين شهرستاندرزمانزنديهموردتوجهويژهقرارگرفتهودرسال١٢١٠هـ.قتأسيساتبندريدراين شهرستاناحداثگرديدهاست.
بندرگزازدورانقاجاريهباايجادتجارتخانهوانبارهايبزرگكالا توسطروسهادر زمانمحمدعليشاه(١٢٦٢ه.ق) يكيازقطبهايمهماقتصاديوتجاريمنطقهاستراباد محسوبميشدهاست.مدتيبعددراوايلحكومتناصرالدينشاهبااحداثيكاسكلهچوبيو عاملشعببانكاستقراضيروسازيكسوبهگرگان، دامغان، شاهرود، مازندرانوتهرانواز سويديگرباباكو(بادكوبه)، آستاراخان(هشترخان) روسيهارتباطتجاريداشتهاست.
آثارتاريخيومذهبيمهمشهرستانبندرگزعبارتنداز:جركلباد، خرابههايآتشكده قديميدرجنوبشرقيروستايكهنهكلباد، مارقلعه، عروسقلعه، تپههايباستانيدينتپه، بزغاله تپه، تپهعبدالهي، تپهسنان، تپهدردارلته، كافرتپه، قلعهتپه، امامزادهحبيباله، امامزادهعليرضا، ساختمانگمرك، فانوسدريايي.
مهمترينگردشگاههاياينشهرستانعبارتند:ساحلآراموزيبايبندرگز و نوكنده باتأسيسات موجود، چشمهبلبل، ذخيرهگاهشمشاد، جنگلباغو،چشمه قلقلي
.
۴-۲ : زبان و مذهب:
مردم شهرستان بندرگز به زبان فارسي و به لهجهمازندراني تكلم مي كنند.
